رییس بنیاد دایرهالمعارف اسلامی در مراسم رونمایی از آثار برگرفته از دانشنامه جهان اسلام که عصر امروز (18 بهمنماه) برگزار شد گفت: دانشنامه جهان اسلام به خاطر اهتمامی که در تالیف مقالات آن به کار میرود، یک کتاب معمولی نیست و میتوان به آن لقب «امالکتاب» داد، زیرا کتابی است که از دل آن دهها و صدها کتاب زاده میشوند.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، مراسم «رونمایی از کتابهای ترجمه شده از دانشنامه جهان اسلام به زبان انگلیسی» عصر امروز (سهشنبه، 18 بهمنماه) با حضور غلامعلی حداد عادل، جواد محقق داماد، سیدعلی موسوی گرمارودی و جمعی ار اعضای هیات علمی بنیاد دایرهالمعارف اسلامی در این بنیاد برگزار شد.
دکتر غلامعلی حدادعادل در این مراسم با اشاره به تقارن رونمایی از این آثار به عنوان ثمراتی از انقلاب اسلامی با دهه فجر گفت: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی در سال 61 به ابتکار و اهتمام مقام معظم رهبری و به نام ایشان تاسیس شد. این بنیاد از ثمرات انقلاب اسلامی است و خوشبختانه در مدت آغاز به کار تاکنون، موفق به انتشار بیش از 14 هزار صفحه مطلب دایرهالمعارفی در 16 مجلد شده که تا کنون چهار جلد آن به زبان عربی ترجمه و منتشر شده است.
حداد عادل افزود: این موسسه در طول نزدیک به سه دهه فعالیت، در داخل و خارج از کشور به عنوان یک موسسه وزین و معتبر علمی شناخته شده که حاصل کوشش و تلاش همکاران ما در بخشهای مختلف بنیاد دایرهالمعارف اسلامی است.
رییس بنیاد دایرهالمعارف اسلامی درباره فعالیتهای این بنیاد گفت: تلاش میکنیم در این بنیاد، در عین حال که تعهد خود نسبت به دین و انقلاب اسلامی را فراموش نمی کنیم، ضابطههای علمی را در تالیفات مقالات، تابع امور غیر علمی قرار ندهیم. این جمع بین تعهد و تخصص سبب شده تا «دانشنامه جهان اسلام» به عنوان یک منبع قابل اعتماد در محافل علمی و فرهنگی جهان شناخته شود.
وی ادامه داد: دانشنامه جهان اسلام به خاطر اهتمامی که در تالیف مقالات آن به کار میرود، یک کتاب معمولی نیست و میتوان به آن لقب «امالکتاب» داد، زیرا کتابی است که از دل آن دهها و صدها کتاب زاده میشوند. در این راستا با تلاش عده زیادی در ایران و خارج از آن، سالانه دو جلد از دانشنامه تولید میشود که از دل مطالب این دو جلد میتوان 50 کتاب ارزشمند استخراج کرد و این دو جلد دانشنامه در حقیقت فشرده آن 50 کتاب است، یعنی دانشنامه جهان اسلام به طور بالقوه منبع و ماخذی برای زایش انواع کتاب است.
وی با اشاره به توجه ویژه بنیاد دایره المعارف اسلامی به انتشار مقالات بلند برگرفته از دانشنامه به صورت کتاب گفت: در سالهای اخیر به انتشار مقالات بلند دایره المعارف در قالب کتاب نظم نوینی بخشیدهایم و آنها را در قالب سلسله مقالاتی (به زبان فارسی) با عنوان «کتابخانه دانشنامه جهان اسلام» منتشر میکنیم. در راستای تولید این سلسله کتاب تاکنون بیش از 40 جلد کتاب مستقل از دل دانشنامه استخراج شده که اغلب به عنوان کتابهای درسی دوران کارشناسی ارشد به کار گرفته شدهاند، زیرا به خاطر انضباط علمی موجود در آنها دانشجویان و استادان به آنها اعتماد میکنند.
حدادعادل درباره امکان نداشتن ترجمه همزمان مقالات دانشنامه جهان اسلام به زبان انگلیسی در حین نگارش دانشنامه گفت: پس از آنکه ترجمه دانشنامه به زبان عربی را آغاز کردیم، این سوال مطرح بود که چرا همزمان ترجمه انگلیسی آن را انجام نمیدهیم. پاسخ سوال این بود که به دلیل انطباق نداشتن جایگاه مقالات در فهرست الفبایی انگلیسی و فارسی نمیتوان مجلدات ترجمه شده به عربی را به طور همزمان به انگلیسی نیز برگردان کرد و این کار به زمان پایان یافتن نگارش دانشنامه موکول میشود اما در بنیاد دایرهالمعارف تصمیم بر این شد که مقالات بلندی را که تبدیل به کتاب شدهاند، به زبان انگلیسی ترجمه کنیم.
رییس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه حدود چهار سال زمان صرف ترجمه این بخش از دانشنامه جهان اسلام (10 جلد) شده است، درباره ضرورت این ترجمه گفت: امروز دنیا تشنه آگاهی از معارف اسلامی است. مردم دنیا از دوری از دین خسته شدهاند و تاریخ نشان داده که اجتناب از دین، راه خلاصی بشر از شر جنگها و دشمنیها نیست و رجوع به اخلاق و معنویت و دین طرفداران زیادی در دنیا یافته و روز به روز نیز بیشتر میشود. در جهان اسلام نیز مسلمانها به خود آمدهاند و خودآگاهی اسلامی، معنوی، سیاسی، اجتماعی و... در جهان اسلام پدید آمده است، به طوریکه هم مسلمانان و هم غیرمسلمانها میخواهند اسلام و دنیای اسلام را بهتر بشناسند. با توجه به چنین زمینهای ضروری دیدیم برخی مقالات بلند دایرهالمعارف اسلامی را به انگلیسی ترجمه کنیم.
وی ادامه داد: در نخستین گام 10 کتاب ترجمه شدهاند و امیدواریم در آینده تعداد بیشتری به عنوان منابعی معتبر درباره اسلام و تشیع به دنیا معرفی کنیم و اطمینان داریم بسیاری از این کتابها در آینده به منابع درسی جهان برای اسلامشناسی و شیعهشناسی تبدیل خواهند شد.
حدادعادل با اشاره به توجه جهان غرب به معارف شیعی پس از انقلاب اسلامی، منابع شیعی موجود در جهان را اندک ارزیابی کرد و افزود: حقیقتا جای معارف شیعی مناسب به زبان های اروپایی خالی بوده و هنوز هم خالی است. فقر و فقدان کتابهای بازگوکننده معارف شیعی به زبانهای اروپایی، امر مسلمی است که باید به مدد انقلاب اسلامی این خلا را جبران کنیم.
وی با تاکید بر لزوم وجود مهارت در ترجمه متون دانشنامه از فارسی به انگلیسی گفت: ترجمه معارف اسلامی به زبانهای غیرفارسی تبحر و مهارت خاصی نیاز دارد. در 33 سال گذشته از انقلاب در این راستا تلاشهایی صورت گرفته اما بعضی ترجمهها از دو نظر دارای ایرادند. یکی اینکه از نظر زبان، مطابق با زبان روزمره و طبیعی اروپا نبودهاند و دوم اینکه اسلوب چاپ و ضوابطی که در دنیای غرب برای کتابهای علمی رعایت میشوند، در انتشار آنها نادیده گرفته می شوند اما ما تلاش کردهایم ترجمه دانشنامه جهان اسلام به زبان انگلیسی در بنیاد دایرهالمعارف اسلامی عاری از این دو عیب باشد.
در این مراسم 10 کتاب تولید شده از ترجمه مقالات بلند دانشنامه جهان اسلام به زبان انگلیسی با عناوینی از جمله حدیث، تفسیر، حوزه علمیه قم، تصوف و احزاب سیاسی رونمایی شدند.