|چکیده مقالهی ارائه شده به همایش|
دکتر زاهد غفاری هشجین*
مقالهی حاضر به بررسی مولفههای اساسی بیداری اسلامی در اندیشهی سیاسی امام خمینی رحمهالله بهعنوان منادی اصلی بیداری اسلامی در دنیای معاصر میپردازد. تأثیر و نفوذ امام رحمهالله بهعنوان رهبر نظریهپرداز اسلامی از منظر اعتقادی، اجتماعی و سیاسی نهتنها در میان تشیع بلکه در تاریخ اسلام بینظیر و افتخارآمیز است. زیرا اندیشههای امام خمینی رحمهالله در قلمرو جغرافیایی ایران، دنیای اسلام و به طور کلی در جهان گسترش یافته است. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی آثار و اندیشههای سیاسی امام رحمهالله به شکل خاص در قلمرو جهان اسلام مورد توجه و الگو قرار گرفت. در این راستا جنبشها و حرکتهای اسلامی با الهام از اندیشههای سیاسی امام خمینی رحمهالله از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی شکل گرفت و امروزه در قالب انقلابها و بیداری اسلامی در کشورهای خاورمیانه گسترش یافت. در این مقاله سعی بر این است تا بر اساس روش کیفی، تحلیل مطالعات تاریخی و اسنادی به این سوال اساسی پاسخ داده شود «مولفههای اساسی بیداری اسلامی در اندیشهی سیاسی امام خمینی رحمهالله چیست؟» در پاسخ به این سوال دادههای تحقیق نشان میدهد که در این باره میتوان به مولفههایی از قبیل الگوی ساختار حکومتی مبتنی بر نظریه ولایت فقیه، تاکید بر عدم جدایی دیانت از سیاست، جهان شمولی حکومت اسلامی، لزوم حمایت و دفاع از مظلومان جهان، اصل دعوت و صدور انقلاب اسلامی، نفی سبیل و عدم تعهد به دول شرق و غرب، استکبار ستیزی، تاکید بر امت واحده و نفی ملیگرایی و نظایر آن در اندیشهی سیاسی امام خمینی رحمهاللهاشاره کرد.
واژگان کلیدی:
امام خمینی رحمهالله، بیداری اسلامی، انقلاب اسلامی، جهان اسلام، جنبشهای اسلامی.
* استادیار علوم سیاسی دانشگاه شاهد