|چکیده مقالهی ارائه شده به همایش|
ارشاد کاویانی مبارکه*
انقلاب اسلامی دگرگونی بزرگی در عرصهی مفاهیم سیاسی و مباحث نظری ایجاد کرد و سبب شد ظرفیتهای جدیدی در نظام بینالملل با الهام از آموزههای دینی ایجاد شود. این تأثیرگذاری در وقایع سیاسی دههی هشتاد و نود در منطقه و جهان که حاکی از شکلگیری خیزش رو به تکامل در جهت بیداری اسلامی و رشد حرکتهای آزادیخواهانه نزد بسیاری از ملل جهان است کاملاً نمود دارد و حاکی از تمایل به بازگشت به سیاستهای عدالتخواهانه و نفی نظامهای سیطرهجو و سلطهطلب است. تأثیرات انقلاب اسلامی ایران بر ملل آزادیخواه جهان دارای ابعاد و جنبههای گوناگونی است که بخشی از آن را میتوان در قالب گرایشهای ایدئولوژی و فکری انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی در ایران تبیین کرد.
اما در بعد دیگری نیز انقلاب اسلامی بر جریانهای آزادیبخش و جنبشهای مبارز در سطح جهان بهویژه در جهان اسلام تأثیرگذار بوده است. به باور بسیاری از تحلیلگران، تأثیرات جهانی انقلاب اسلامی را نمیتوان فقط در شکلگیری خودجوش صدها گروه و جنبش طرفدار و یا دوستداران انقلاب اسلامی و پویندگان راه امام در قالب جریانهای جنبش آزادیبخش و مبارزه خلاصه کرد؛ زیرا امروز که سه دهه از پیروزی انقلاب اسلامی میگذرد، میتوان تأثیرات شگرف و عمیق انقلاب اسلامی را در ترویج و فراگیر شدن افکار مترقی اسلام بهعنوان خاستگاه انقلاب اسلامی در سطح جهانی مشاهده کرد. انقلاب اسلامی ایران خاستگاهی برای حرکت و کارآمدی و تأثیرگذاری مستقیم و غیرمستقیم این بیداری روی دنیای اسلام شد. خصوصاً بعد از اینکه انقلاب به دولت تبدیل شد باز هم از خط انقلاب فاصله نگرفت و در چالشهای بین آگاهی و عقبماندگی، جایگاه مهمی را از آن خود کرد. در این مقاله زمینههای پیدایش بیداری اسلامی و علل تأثیرپذیری جنبشهای اسلامی از انقلاب اسلامی و نقش رهبر انقلاب در هدایت بیداری اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است.
واژگان کلیدی:
بیداری اسلامی، انقلاب اسلامی، رهبر انقلاب.
*کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی