الف ـ مشخصات نجومى هلال
۱. زمان مقارنه ماه و خورشید: ساعت ۱۵ و ۱۴ دقیقه و ۵۵ ثانیه جمعه ۳۱ شهریور ۱۳۸۵ (برابر با ۲۸ شعبان ۱۴۲۷)
۲. زمان غروب خورشید: ساعت ۱۸.
۳. زمان غروب ماه: ساعت ۱۸ و ۱۷ دقیقه.
۴. مدت مکث ماه بعد از غروب خورشید: ۱۷ دقیقه.
۵. سن ماه: ۲۶ ساعت و ۴۳ دقیقه.
۶. ارتفاع ماه: ۳ درجه و ۲۱ دقیقه.
۷. فاصله زاویهاى ماه و خورشید: ۱۲ درجه و ۸ دقیقه.
ب ـ پیشبینى تقاویم و نظرات کارشناسان
(۱) تقویم رسمى کشور: این تقویم که زیر نظر شوراى تقویم وابسته به موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران استخراج مىشود، پیشبینى نموده است که ماه شعبانالمعظم سى روزه مىباشد و اول ماه مبارک رمضان دوشنبه ۳ مهر ماه ۱۳۸۵ است. (لازم به ذکر است شوراى تقویم در اطلاعیهاى مورخ ۳۰/۶/۸۵ اعلام کرد با توجه به رصد هلال ماههاى گذشته توسط راصدین با تجربه که شبیه هلال ماه رمضان ۱۴۲۷ است، احتمال تغییر تقویم وجود دارد به این معنا که در غروب شنبه اول مهر ۱۳۸۵ احتمال رویت هلال توسط راصدین حرفهاى و در شرایط جوّى امکانپذیر است و بنابراین احتمال تغییر تقویم نیز مىرود).
(۲) تقویمهاى آقایان مصباح و مصباحزاده: این دو بزرگوار اول ماه مبارک رمضان ۱۴۲۷ را روز دوشنبه سوم مهر اعلام نمودهاند، لکن در قسمت جدول رویت هلال ماههاى قمرى ذکر کردهاند که احتمال رویت هلال در غروب شنبه اول مهر ۱۳۸۵ نیز وجود دارد.
(۳) تقویم نجومى: این تقویم که توسط آقاى سید مهدى حسینى همکار استاد منصور نجومى استخراج مىشود، ماه شعبان را ۳۰ روزه دانسته و غرّه ماه مبارک رمضان ۱۴۲۷ را دوشنبه سوم مهر ماه ۱۳۸۵ اعلام کرده است.
(۴) موسسه تحقیقاتى لوا: با توجه به مشخصات هلال، امکان رویت آن در غروب شنبه (۲۹ شعبان) امکان پذیر نمىباشد.
(۵) جمعى از اساتید نجوم و کارشناسان رویت هلال از جمله دکتر ریاضى (استاد فیزیک دانشگاه شیراز)، دکتر فاطمى (مدیر گروه فیزیک دانشگاه کرمان)، آقاى صیاد (رئیس انجمن گروه غیرحرفهاى رویت هلال)، آقاى موحدنژاد (استاد دانشگاه صنعتى شریف)، و آقاى بوژمهرانى (کارشناس رویت هلال) عقیده دارند احتمال رویت هلال ماه مبارک رمضان ۱۴۲۷ در غروب شنبه اول مهر ۱۳۸۵ در شرایط مساعد جوّى و با ابزار رصدى قوى مانند تلسکوپ و دوربینهاى ۱۵۰ × ۴۰ و ۱۲۰ × ۲۰ امکانپذیر مىباشد. خط رویتپذیرى بر اساس این نظر غرب کشور در ۱۷ کیلومترى شمال غربى مریوان در استان کرمانشاه را به نقطهاى در شرق کشور ۱۵۷ کیلومتر بالاتر از شهر بیرجند وصل مىنماید. در مناطق بالاى این خط، هلال ماه غیر قابل رویت و در مناطق پایین خط، هلال ماه با ابزار نجومى قابل رویت مىباشد. بدیهى است هر چه به مناطق جنوبىتر عزیمت کنیم رصد هلال ماه آسانتر خواهد بود. ضمناً باید توجه داشت خود این خط داراى پهنایى است به عرض حدود ۵۰ تا ۷۰ کیلومتر. یکى از دلایلى که احتمال رویت این هلال را زیاد نموده است رصد هلال ماههایى است که مشخصات و پارامترهاى آنها شبیه همین هلال ماه مبارک رمضان است. این هلالها که توسط راصدین با تجربه و حرفهاى رویت شده عبارتند از: هلال شوال ۱۴۲۵، هلال ماه رمضان ۱۴۲۶، هلال ذیقعده ۱۴۲۶، هلال صفر ۱۴۲۷. تنها فرق هلال ماه رمضان امسال (۱۴۲۷) با این هلالها، ارتفاع کم این هلال ماه رمضان است که رویت آن را قدرى مشکل مىکند و به همین خاطر وجود ابزار قوى و شرایط جوّى مساعد ضرورى و لازم است.
ج ـ پیشبینى کارشناسان خارجى
۱. پروفسور یالوپ (استاد رصدخانه انگلستان): پیشبینى ایشان این است که با توجه به اینکه ضخامت میانى ماه و اختلاف ارتفاع ماه و خورشید و مدت مکث ماه به اندازهاى نیست که هلال رویت شود لذا هلال ماه رمضان غروب شنبه ۱/۷/۸۵ در پهنهى ایران حتى با چشم مسلح قابل رویت نیست. بر این اساس خط رویتپذیرى وى، خط واصل نیمه عربستان است.
۲. رصدخانه آفریقاى جنوبى: کارشناسان رصدخانهى آفریقاى جنوبى بر اساس پارامترهاى اختلاف سمت ماه و خورشید، ارتفاع ماه در لحظهى غروب خورشید، پیشبینى کردهاند هلال ماه رمضان در غروب شنبه در پهنهى ایران قابل رویت نیست.
۳. دکتر محمد عوده (از اردن): خط رویتپذیرى نامبرده خط واصل بیرجند به قصر شیرین است که مناطق زیر این خط در جنوب ایران امکان رویت هلال با چشم مسلح وجود دارد، و نیز احتمال رویت هلال در مرکز و شمال ایران وجود دارد.
د ـ گزارشهاى واصله به ستاد استهلال
* گزارش رویت
چند مورد گزارش رویت از مناطق جنوبى کشور واصل گردید، هر چند در بعضى از موارد افراد آشنا به مسائل نجومى بودند ولى با توجه به استهلال گسترده در سراسر کشور و با اینکه بسیارى از نقاط کشور هوا صاف بود و گروههاى رصدى مجهز به دوربینهاى قوى و تلسکوپ بودند، همه گزارشها حاکى از عدم رویت بود و بعلاوه با توجه به مبناى فقهى مقام معظم رهبرى در قضیه هم افق بودن، این موارد نادر مورد اطمینان معظمله قرار نگرفت.
* مناطقى که با وجود هواى صاف هلال رویت نشد
مشهد، طرقبه، شاندیز، تایباد، نصرآباد، سبزوار، سرخس، نیشابور، چناران، تربت حیدریه، طبس، گناباد، قوچان، بردسکن، گلبهار، کوهسرخ، سهقلعه، آشخانه، خضرى، بجنورد، بیرجند، بجستان، شیروان، بشروئیه، نریمان، جاجرم، باخزر، قائن، فردوس، خواف، استان مرکزى، میانه، قائمیه کازرون، اردل، شاهینشهر، اهر، بهار (همدان)، شهرگلستان (تهران)، آبیک (قزوین)، الیگودرز.
* مناطقى که به علت ابرى بودن یا غبارآلود بودن شدید هوا هلال رویت نشد
اصفهان، کرمان، خوزستان، بوشهر، قزوین، فارس، قم، حسنآباد، کرمانشاه، سمنان، همدان، طالقان، ایلام، ارومیه، تبریز، سیستان و بلوچستان، یزد، توچال تهران، شهرکرد، حصارک کرج، آبدانان، چابهار، گرگان، اردبیل.
* گزارشهاى خارج از کشور
۱ـ کویت: یک گروه متشکل از پنجاه نفر و دو گروه دیگر مجهز به دوربینهاى پیشرفته در جاهاى مختلف اقدام به استهلال نمودند ولى موفق به رویت هلال نشدند.
۲ـ بحرین:
۱-۲ـ هشت گروه اقدام به استهلال نمودند، هفت گروه اعلام عدم رویت کرده و یک گروه ده نفره همگى اعلام رویت نمودهاند.
* نظر افراد مطلع: این رویت ارزشى ندارد چون همیشه ادعاى رویت مىکنند.
۲-۲ـ از یک گروه دیگر دو نفر ادعاى رویت کردهاند.
۳-۲ـ از یک گروه دیگر هفت نفر ادعاى رویت کردهاند.
* نتیجه: علماى بحرین پس از بحث و مذاکره یکشنبه ۲/۷/۱۳۸۵ را یومالشک اعلام کردهاند.
۳ـ عمان: شیخ هلال با هفت نفر دیگر هلال را رویت کردهاند.
۴ـ قطیف: چهار نفر ادعاى رویت کردهاند.
۵ـ احصاء: سه گروه اقدام به استهلال کردند که دو گروه اعلام عدم رویت و یک گروه ادعاى رویت کردند.
* نتیجه: براى علماى شیعه این مناطق، هلال ماه رمضان در غروب شنبه ثابت نشد.
* گزارش پرواز هوایى رصد هلال رمضان ۱۴۲۷
رصدگران: علیرضا بوژمهرانى و محمد غیاثى صلوات
سایر افراد گروه رصدى: احسان مهرجو، على اکبر نیرى، سیاوش صفاریان.
وسیله پرواز: هواپیماى ایلیوشین ۷۶ نیروى هوایى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى.
مسیر پرواز: تهران ـ نقطه شاخص A۱ (۳۸: ۳۵ شمالى و ۰۰: ۵۶ شرقى) جنوب شرقى دامغان ـ نقطه شاخص A۲ (۱۷: ۳۶ شمالى و ۳۱: ۵۳ شرقى) جنوب شرقى سارى ـ شمال غربى شهرستان ساوه ـ تهران.
وضعیت افق از نظر غبار و ابر: فاقد ابر، غبار غلیظ در افق و چندین لایه غبار با غلظتهاى متفاوت در بالاى آن به ارتفاع حدود دو درجه.
نتیجه رصد: سیاره عطارد به وضوح و بارها با دوربین دو چشمى مشاهده شد و تلاش کردیم با استفاده از آن هلال را بیابیم لکن موفق به رویت هلال نشدیم. یک بار آقاى غیاثى که با دوربین ۷۰ × ۱۵ و ۸۰ × ۲۰ رصد مى کرد، گفت چیزى دیدهام که شاید هلال باشد ولى نه ایشان موفق به مشاهده دوباره آن شد و نه بنده. ابزار رصد اینجانب دوربین ۸۰ × ۲۰ بود.
دلیل احتمالى عدم رویت هلال: وجود لایههاى غبار
توجه: وضعیت شیشه کابین کاملاً مناسب بوده و کادر پرواز همکارى کاملى با گروه اعزامى اعمال داشتند. همچنین در میانه رصد، با تغییر مسیر اولیه، مستقیماً به سمت هلال پرواز کردیم تا شانس رویت را افزایش دهیم ولى موفق به رویت نشدیم.
ستاد استهلال