آنچه در زیر میآید، درس "هشتاد و یکم" از جلد دوم «رسالهی آموزشی» احکام و مسائل شرعی است که مطابق با فتاوای حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای مدظلهالعالی تهیه، تنظیم و منتشر شده است.
درس ۸۱
حقوق چاپ، تألیف وکارهای هنری
حکم تجدید چاپ کتاب یا مقاله:
۱. داخل کشور:
الف) قراردادی وجود داشته، در ضمن تحویل نسخه اول! واجب است طبق قرارداد عمل شود.
ب) قراردادی نبوده !بنابراحتیاط واجب، حق ناشر یا مولف رعایت شود و اجازه گرفته شود.
۲. خارج کشور! تابع قرارداد بین ایران و خارج است. (۱۳۳۶)
مسئله
۱. نرمافزار و نوارهای کاست، حکم کتاب و مقالات را دارند. (۱۳۴۲) و(۱۳۴۳)
۲. اگر مولّف حق تألیف خود را به ناشری بفروشد، تجدید چاپ توسط دیگران در حالت (۱- ب) بنابر احتیاط واجب با ناشر مربوطه است، نه مولف آن.
۳. اگر مولف، مترجم یا هنرمند در ضمن قرارداد منعقده برای تحویل چاپ اول، دریافت مبلغی را در چاپهای بعدی شرط کند، واجب است ناشر به شرایط عمل کند و اگر شرطی نکردهاند و در عین حال شرطی هم مبنی بر اجازه چاپهای بعدی توسط ناشر نشده باشد، بنابر احتیاط واجب، باید اجازه مولف تأمین شود. (۱۳۳۹،۱۳۳۸)
۴. حق اجازه دادن در صورت مسافرت یا در دسترس نبودن مولف (یا ناشری که حق التألیف را کلاّ مالک شده) به وکیل او در این امور یا ولی شرعی او و در صورت فوت، به وارث منتقل میگردد. (۱۳۴۰)
۵. کپی کردن و افست از برخی صفحات تألیفات افراد نیز همان احکام تجدید چاپ را دارد. (۱۳۴۵)
۶. اگر کسی بدون اجازه از صاحب نوار یا کتاب و... مبادرت به نسخهبرداری نمود، باید در صورت عدم اجازه او، محتوای نوار و... را پاک کند یا از ٱن استفاده نکند و همین کافی است و در صورت پاک کردن محتوا، لازم به اطلاعرسانی به صاحب آن نیست. (۱۳۴۶)
- تمرین
۱. آیا نوار کاستی که در بازار وجود دارد یا سیدی که دارای نرمافزار است، مجاز به کپی-برداری و رایت آن هستیم؟
۲. آیا ناشر موظف است حقالتأْلیف مولفی که از دنیا رفته است را به ورثه بپردازد یا اینکه وظیفهای ندارد؟
۳. اگر در حین خرید سیدی آموزشی هیچ شرطی مبنی بر غیر قابل نسخهبرداری بودن آن نشده باشد آیا میتوان از آن نسخهبرداری کرد؟
۴. کپی کردن چند صفحه از کتاب یک مولف مسلمان چه حکمی دارد؟
۵. برنامه سیستم عامل Windows را میتوان کپی کرد؟
۶- در صورت نسخهبرداری غیر مجاز از کتابی چه باید کرد؟
در این مجموعهی آموزشی، علاوه بر موارد موجود در رسالهی «اجوبه الإستفتائات»، استفتائات جدید نیز اضافه و از جزوههای دروس خارج فقه معظمله نیز بهره گرفته شده است، تا بر غنای آموزشی مجموعه، بر طبق اسلوب و بیان معظمله اضافه شود.
شایان ذکر است که دفتر استفتائات حضرت آیتالله العظمی خامنهای این رسالهی آموزشی را تأیید و عمل به آن را مجزی اعلام کرده است.
پایگاه اطلاعرسانی KHAMENEI.IR، دروس این رسالهی آموزشی را برای استفاده مقلدان، به مرور منتشر میکند.