سرمقالهی نشریهی خط حزبالله(شمارهی شانزدهم)
«ما در حال یک چنین نبردی هستیم؛ ما در حال یک چنین جهادی هستیم. به ایمان مردم ما حمله میکنند، به بصیرت مردم ما حمله میکنند، به تقوای ما حمله میکنند، به اخلاق ما حمله میکنند، ویروسهای گوناگونِ خطرناکِ معنوی را در میان ما پراکنده میکنند؛ خب، ما چه کار کنیم؟ باید دفاع کنیم. این، قرارگاه لازم دارد، مثل قرارگاههای میدان جنگ؛ نماز جمعه یکی از مهمترینِ این قرارگاهها است.» جنگ بزرگی در این «روزگار حساس» در حال انجام است. «یک جبههی وسیع دشمن در مقابل خودمان داریم. جبههی وسیع دشمن از سردمداران رژیم صهیونیستی تا سردمداران دولت آمریکا، تا دیگر ایادی و عوامل استکبار جهانی، تا عوامل تکفیری، تا داعش؛ یعنی ببینید چه جبههی عظیمی است. یک طیف عظیم و نامتجانس»(۱۳۹۴/۱۰/۱۹)
سنگر نماز جمعه
هنگامی که از یک جنگ نرم سخن گفته میشود میتوان نقشهای مختلفی را نیز متناسب با آن تعریف کرد: «افسر جنگ نرم» و «قرارگاه» از جمله این مفاهیم هستند. قرارگاه وظیفه فرماندهی نیروهای میدان جنگ را برعهده دارد. یکی از مهمترین قرارگاهها در کشور طبق فرمایش رهبر انقلاب، «سنگرهای نمازجمعه» است. «نماز جمعه یک قرارگاه است؛ قرارگاه ایمان، قرارگاه تقوا، قرارگاه بصیرت، قرارگاه اخلاق. از تعبیر قرارگاه نباید ما وحشت بکنیم، چون قرارگاه جزو تعبیرات و اصطلاحات مربوط به جنگ و مبارزه و این چیزها است. خب، این جنگ وجود دارد، بر ما تحمیل شده.»(۱۳۹۴/۱۰/۱۴) این قرارگاه دارای ویژگیهای برجستهای است. اولا که «فرصت اجتماع است، محلّ تجمّع است؛ مردم را گرد هم جمع میکند؛ میتوانند قرار بگذارند؛ میتوانند اقدام کنند.»(۱۳۹۴/۱۰/۱۴) از یک طرف «جایی است که آنجا هدایتگری (سیاسی و فرهنگی) انجام میگیرد.»(۱۳۹۴/۱۰/۱۴) خوشبختانه از برکات انقلاب اسلامی راه اندازی این «سنت پایدار» در اقصی نقاط کشورمان بوده است. شاید بتوان اهمیت و حساسیت این فریضه و قرارگاه را از میزان حساسیت دشمنان نسبت به آن تاحدودی درک کرد. در سالهای گذشته به خصوص سالهای اولیه انقلاب منافقان و دشمنان همواره سعی داشتهاند با روشهای سخت و خشن مانند بمبگذاری، حمله تروریستی و یا بمباران با آن برخورد کنند. پنج شهید محراب در این جایگاه به شهادت رسیدند. گاهی نیز از روشهای نرم و غیرفیزیکی برای هجمه بر آن استفاده کردند.
فرصت بزرگ
بررسی سخنان آمریکاییها، سرمایهگذاری ویژهی آنان بر روی جوانان کشورمان را روشن میسازد. هنری کیسینجر در نشست ایران و مسیر خاورمیانه تأکید میکند: "برخی رهبران ارشد ایران هنوز پیرو ایدئولوژی انقلابی (امام) خمینی هستند. برخی میگویند آیتاللهها (سرانجام) کنار خواهند رفت و ما باید منتظر این بمانیم که بعد چه چیزی اتفاق خواهد افتاد." وزیر خارجهی آمریکا طی سخنانی نیز در بنیاد کارنگی با موضوع تشریح راهبردهای آمریکا در منطقهی غرب آسیا میگوید: "جمعیت جوان کشورها و اشتیاق آنان برای همکاری و دادوستد با آمریکا را میتوان مبنای سرمایهگذاری دراز مدت قرار داد و با کمال خوشبینی به آیندهی منطقهی خاورمیانه امیدوار بود. اگر از این همه انرژی و جاهطلبی به درستی استفاده شود؛ میتوان آیندهی این منطقه را در اختیار گرفت." آمریکاییها تلاش میکنند با وسایل ارتباط جمعی امروز مانند اینترنت و شبکههای اجتماعی و... جوانان را از انقلاب جدا کنند اما جایگاه نمازجمعه فرصتی است برای حفظ آرمانها و ارزشهای انقلاب اسلامی. زیرا در این محل اجتماع «نگاه روبهرو و چشمدرچشم و احساس حضور و شنیدن نفَس گوینده و مخاطب تأثیر فوقالعادهی دیگری دارد.»(۱۳۹۴/۱۰/۱۴) و دشمن این امکان را ندارد.
تصحیح یک مسیر
تعبیر جنگ فرهنگی و دیدن دشمن اما نباید ما را دچار سطحینگری در این منازعه کند و مانع آن بشود که به مسائل بنیانیتر در این تقابل بزرگ فرهنگی نپردازیم: «من تأکید میکنم این هدایتگری صرفاً هدایتگری سیاسی نیست، هدایتگری سیاسی و فرهنگی است. ما گمان نکنیم که اگر فرض کنید در فلان مسئلهی سیاسی روز که محلّ ابتلاء هم هست، دادِ سخن دادیم و حرف زدیم و مطالب خودمان را با بیان شیوا بیان کردیم، قضیّه تمام شد؛ نه، ما هدایتگری فرهنگی را از هدایتگری سیاسی بنیانیتر میدانیم؛ هدایتگری سیاسی خیلی لازم است و از آن نباید صرفنظر کرد، امّا هدایتگری فرهنگی و فرهنگ مردم، اخلاق مردم [مهمتر است].» «مسئلهی سبک زندگی و عادات و روشهای خوب زندگی» یکی از مهمترین این مسائل بنیانی است. ادب در برخورد و گفتار حتی با مخالفان و کتابخوانی و ترویج این فرهنگ مهم از طریق قرارگاه نمارجمعه دو مثالی است که رهبر معظم انقلاب برای موضوع سبک زندگی مطرح میکنند.
حجت تمام است
در این جنگ دشمن تلاش میکند تا تحلیل و ارادهی مردم را برهم زند. جایگاه نمازجمعه نیز باید به دنبال هدایت جامعه بر مبنای «تبیین» باشد. «عمدهی [هدف] در این قرارگاه تبیین است؛ مسئلهی تبیین. عمدهی هدف انبیای الهی تبیین بود؛ حقیقت را بیان کنند؛ چون آن چیزی که موجب میشود انسانها گمراه بشوند این است که حقیقت را نمیشناسند؛ عمده این است. از این قبیل هم هستند که حقیقت را میدانند امّا انکار میکنند، لکن عمدهی انحرافها ناشی از ندانستن حقیقت است و انبیای الهی آمدند تا حقیقت را بیان کنند، واضح کنند، ظاهر کنند، حجّت را تمام کنند بر مردم.»(۱۳۹۴/۱۰/۱۴) روزگار حساس و راه پرغباری در پیش و جایگاه نمازجمعه نقش مهمی در عبور از این پیچ تاریخی دارد.