«در زندگى فاطمهى زهرا باید دقیق شد، با نگاهى نو، آن زندگى را شناخت و آن را الگو قرار داد.» ۱۳۹۳/۱/۳۰ حضرت آیتالله خامنهای در بیانات مختلف ابعاد زندگانی حضرت فاطمه زهرا را تبیین کردهاند که دو محور مهم این موضوع در این اطلاعنگاشت مرور میشود.
الف) ابعاد معنوی و معرفتی
عبادتِ نمونه
عبادت فاطمه زهرا، یک عبادت نمونه است. «حسن بصری» که یکی از عبّاد و زهّاد معروف دنیای اسلام است، درباره فاطمه زهرا میگوید: به قدری دختر پیغمبر عبادت کرد و در محراب عبادت ایستاد که «تورمت قدماها». پاهای آن بزرگوار از ایستادن در محراب عبادت، ورم کرد! ۱۳۷۱/۰۹/۲۵
رسیدن به مقام صدیقه کبری در اثر بندگی خدا
ارزش فاطمهی زهرا به عبودیت و بندگی خداست. اگر بندگی خدا در فاطمهی زهرا نبود، او صدیقهیکبری نبود. صدّیق یعنی چه؟ صدّیق کسی است که آنچه را میاندیشد و میگوید، صادقانه در عمل آن را نشان دهد. ۱۳۸۴/۵/۵
رسیدن به مقام سخن گفتن با فرشتگان
فاطمهی زهرا در سنین جوانی، از لحاظ مقام معنوی به جایی میرسد که بنابر آنچه که در بعضی از روایات است، فرشتگان با او سخن میگویند و حقایق را به او ارایه میدهند. محدّثه است؛ یعنی کسی است که فرشتگان با او حدیث میکنند و حرف میزنند. ۱۳۶۸/۱۰/۲۶
ثبت همه حوادث بشریت در مصحف فاطمه
در روایات متعدّدی است که ائمّه ، برای مسائل گوناگون خود، به «مصحف فاطمه» رجوع میکردند. بعد امام میفرماید: در این کتاب، احکام حلال و حرام نیست. بلکه همه حوادث جاری بشری در دورانهای آینده، در این کتاب هست. این، چه دانش والایی است! این، چه معرفت و حکمت بینظیری است که خدای متعال به یک زن در سنین جوانی بخشیده! این، مربوط به مسائل معنوی است. ۱۳۷۱/۹/۲۵
ب) ابعاد اجتماعی و سیاسی
صبر بر گرسنگی خانواده خود و کمک به نیازمندان
در قضیّهی مسکین و یتیم و اسیر که خدای متعال در سورهی «هلاتیٰ» این جور با عظمت از این حادثه یاد میکند... آنجا این بزرگوارها بر گرسنگی خودشان و همهی اعضای خانوادهشان صبر کردند و به یتیم و مسکین و اسیر کمک کردند... این درس فاطمی است. ۱۳۹۸/۱۱/۲۶
دوری از تجملات در زندگی
زندگی فاطمه زهرا از همهی ابعاد، زندگیای همراه با کار و تلاش و تکامل و تعالی روحی یک انسان است... فرزندانی تربیت میکند مثل حسن و حسین و زینب؛ شوهری را نگهداری می کند مثل علی و رضایت پدری را جلب میکند مثل پیغمبر! راه فتوحات و غنایم که باز میشود، دختر پیغمبر ذرّهای از لذّتهای دنیا و تشریفات و تجمّلات و چیزهایی را که دل دختران جوان و زنها متوجّه آنهاست، به خود راه نمیدهد. ۱۳۷۱/۰۹/۲۵
غمگسار پیغمبر در سختی مبارزات
دوران سهساله شعب ابیطالب که از دوران های سخت زندگی پیغمبر است و آن حضرت در درّهای با همه مسلمانان معدود، در حال تبعید اجباری زندگی می کردند؛ این دختر مثل یک فرشته نجات برای پیغمبر؛ مثل مادری برای پدر خود؛ مثل پرستار بزرگی برای آن انسان بزرگ، مشکلات را تحمّلکرد. غمگسار پیغمبر شد. ۱۳۷۱/۹/۲۵
پشتیبانی از امیرالمومنین در میدان جهاد
در تمام قریب به یازده سال زندگی مشترک فاطمهی زهرا و امیرالمومنین ، هیچ سالی، بلکه هیچ نیم سالی نگذشت که این شوهر، کمر به جهاد فیسبیلاللَّه نبسته و به میدان جنگ نرفته باشد و این زن بزرگ و فداکار، همسرىِ شایستهی یک مرد مجاهد و یک سرباز و سردار دایمی میدان جنگ را نکرده باشد. ۱۳۶۸/۱۰/۲۶
دفاع از حق ولایت
بعد از رحلت پیغمبر شرایط بسیار دشوار و غیر قابل توضیح حتّی برای افکار خواص، پیش میآید. از همهی اصحاب پیغمبر، [فقط] ده نفر، دوازده نفر در مسجد حاضر شدند بلند شوند از امیرالمومنین و از حقّ آن بزرگوار دفاع کنند... آنوقت در این شرایط، دختر پیغمبر میآید در مسجد و آن خطبهی غرّاء را، آن بیان عجیب را، ارائه میکند و اداء میکند و حقایقی را بیان میکند. ۱۳۹۵/۱۲/۲۹