به رسم آیه‌ها | مقابله اسلام با جاهلیت

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در سخنرانی تلویزیونی به مناسبت عید مبعث (۱۴۰۰/۱۲/۱۰)، درباره‌ی اهداف بعثت و مقابله اسلام با جاهلیت، به آیاتی از قرآن استناد کردند که پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR، این آیات و بیانات رهبر انقلاب درباره‌ی آنها را در جدول زیر مرور میکند.

عنوان

بیانات

ترجمه آیات

دعوت اسلام به عقلانیت

اینکه اسلام به عقلانیّت دعوت میکند، چیز خیلی مهمّی است. در قرآن شاید نزدیک به صد مورد وجود دارد که خدای متعال، با تعابیر مختلف، با تعبیر «تَعقِلون»، «تَتَفَکَّرون»، «اُولِی‌الاَلباب»، «یَتَدَبَّرون»، مخاطبان و آحاد مردم را به تفکّر و اندیشه و عقل دعوت کرده.

پرورش اخلاقی در صدر اهداف بعثت

در مورد گسترش مفاهیم اخلاقی و پرورش اخلاقی هم همین بس که در چند جای قرآن در صدر اهداف بعثت، اخلاق و تزکیه را ذکر کرده: هُوَ الَّذی بَعَثَ فِی الاُمِّیّینَ رَسولاً مِنهُم یَتلوا عَلَیهِم آیاتِهِ وَ یُزَکّیهِم؛(۱) اوّل، تزکیه است؛ هم چنین در آیات دیگر: لَقَد مَنَّ اللَّهُ عَلَى المُومِنینَ اِذ بَعَثَ فیهِم رَسولاً مِن اَنفُسِهِم یَتلوا عَلَیهِم آیاتِهِ وَ یُزَکّیهِم.(۲)

۱) سوره جمعه، آیه‌ی ۲:
او کسی است که در میان بى‌سوادان فرستاده‌اى از خودشان برانگیخت، تا آیات او را بر آنان بخواند و پاکشان گرداند.
۲) سوره آل‌عمران، آیه‌ی ۱۶۴:
به‌یقین، خدا بر مومنان منّت نهاد [که‌] پیامبرى از خودشان در میان آنان برانگیخت، تا آیات خود را بر ایشان بخواند و پاکشان گرداند.

مقابله پیامبر (ص) با جاهلیت

یکی از مهم‌ترین شعارها و جهت‌گیری‌های پیامبر اکرم در بعثت، مقابله‌ی با جاهلیّت بود. در قرآن بارها جاهلیّت تقبیح شده. در سوره‌ی مائده: اَ فَحُکمَ الجاهِلیَّهِ یَبغون؛(۳) در سوره‌ی احزاب: وَ لاتَبَرَّجنَ تَبَرُّجَ الجاهِلَیَّه الاولیٰ؛(۴) در سوره‌ی انّا فتحنا: اِذ جَعَلَ الّذینَ کَفَروا فی قُلوبِهِمُ الحَمیَّهَ حَمیَّهَ الجاهِلیَّه؛(۵) مراد از این جاهلیّت صرفاً بی‌سوادی و نادانی نیست... معنای وسیع‌تری دارد؛ خُلقیّات پَست هم جزو این جاهلیّت است. رفتارهای ددمنشانه‌ی مردم: آدمکشی‌شان، دزدی‌شان، تجاوزشان، حق‌کشی‌شان، ضعیف‌کشی‌شان که همه‌ی اینها رایج بود در بین مردم جزیرهالعرب، اینها جزو همان جاهلیّت است.

۳) سوره مائده، آیه‌ی ۵۰:
آیا خواستار حکم جاهلیّتند؟
۴) سوره احزاب، آیه‌ی ۳۳:
و مانند روزگار جاهلیّتِ قدیم زینتهاى خود را آشکار مکنید.
۵) سوره فتح، آیه‌ی ۲۶:
آن گاه که کافران در دلهاى خود، تعصّب [آن هم] تعصّب جاهلیّت ورزیدند.