حضرت آیتالله خامنهای در محفل انس با قرآن کریم (۱۴۰۳/۱۲/۱۲)، پیرامون اهمیت تلاوت قرآن و وظایف قاریان به آیاتی از قرآن اشاره کردند که رسانه KHAMENEI.IR، این آیات و بیانات رهبر انقلاب درباره آنها را در این جدول مرور میکند.
عنوان
بیانات
ترجمه آیات
نقش قرآن در ایجاد انگیزه و تزکیه
قرآن، هم علاج را به ما میگوید... و راه را به ما نشان میدهد، هم در ما انگیزه ایجاد میکند؛ این مهم است... خود قرآن این را متذکّر شده: هُوَ الَّذی بَعَثَ فِی الاُمّیّینَ رَسولاً مِنهُم یَتلوا عَلَیهِم آیاتِه؛ تلاوت؛ آیات را تلاوت میکند. نتیجهی تلاوت آیات چه میشود؟ وَ یُزَکّیهِم؛ این آیات را که تلاوت میکند، اینها موجب تزکیه است. تزکیه یعنی چه؟ یعنی شفای روح و دل؛ این معنای تزکیه است... و یُعَلِّمُهُمُ الکِتاب؛ کتاب را به آنها تعلیم میدهد. کتاب چیست؟ کتاب یعنی قوارهی کلّی زندگی فردی و اجتماعی... وَ یُعَلِّمُهُمُ الکِتابَ وَ الحِکمَه؛(۱) حکمت چیست؟ معارف، شناخت حقایق عالم وجود؛ که حقایق عالم وجود را انسان بشناسد؛ تلاوت کتاب، اینها را به ما یاد بدهد.یَتلوا عَلَیهِم؛ پیغمبر قرآن را بر مردم تلاوت میکند، برای اینکه این چند کار انجام بگیرد: «تزکیه، تعلیم کتاب، تعلیم حکمت».
۱) سوره جمعه آیه ۲؛ «اوست که در میان مردم بی سواد، پیامبری از خودشان برانگیخت تا آیات او را بر آنان بخواند و آنان را [از آلودگی های فکری و روحی] پاکشان کند و به آنان کتاب و حکمت بیاموزد...»
تبدیل مفاهیم قرآنی به مسلّمات فکری جامعه
هزاران عنوان و سرفصل مهم در قرآن وجود دارد؛ مثلاً فرض بفرمایید «لِیَقومَ النّاسُ بِالقِسط»(۲) یا «خُذِ العَفو»(۳) یا «اُذکُرُوا اللهَ ذِکراً کَثیرا»؛(۴) ... یکی از وظایف و یکی از کارکردهای تلاوت شما ــ اگر درست انجام بگیرد ــ این است که این مفاهیم را تبدیل میکند به مسلّمات فکری جامعه؛ برای جامعه جا میافتد که باید قیام به قسط کرد؛ باید ذکر خدا کرد: اُذکُرُوا اللهَ ذِکراً کَثیراً؛ باید در بین برادران عفو کرد: خُذِ العَفو؛ باید «فَلیُقاتِل فی سَبیلِ الله»؛(۵) و بقیّهی مفاهیمی که در قرآن وجود دارد.
۲) سورهی حدید، بخشی از آیهی ۲۵؛ «... با آنها کتاب و ترازو را فرود آوردیم تا مردم به انصاف برخیزند...»
۳) سورهی اعراف، بخشی از آیهی ۱۹۹؛ «گذشت پیشه کن...»
۴) سورهی احزاب، بخشی از آیهی ۴۱؛ «... خدا را یاد کنید؛ یادى بسیار.»
۵) سورهی نساء، بخشی از آیهی ۷۴؛ « کسانی که زندگی دنیا را به آخرت فروختهاند، باید در راه خدا پیکار کنند!»
معنای ترتیل
و با ترتیل بخوانید قرآن را. ترتیل البتّه امروز در اصطلاح رایج بین ماها همین تلاوتهایی است که در این جلسات قرآنی، چند نفر مینشینند ترتیل میخوانند، میگویند ما ترتیل میخوانیم؛ ترتیل این نیست. [اینکه میفرماید] «وَ رَتِّلِ القُرآنَ تَرتیلًا»،(۶) ترتیل به معنای این است که قرآن را با فهم، با تدبّر، با مکث [بخوانیم]: وَ قُرآناً فَرَقناهُ لِتَقرَاَهُ عَلَی النّاسِ عَلیٰ مُکث؛(۷) ترتیل این است. ترتیل یک امر معنوی است. بدانید که چه کار دارید میکنید، چه دارید میخوانید، چه دارید تحویل طرف مقابل میدهید و با چه قالبی دارید آن را تحویل میدهید؛ این هم مهم است که حالا به این هم شاید اشاره بکنم. ترتیل این است.
۶) سورهی مزّمّل، بخشی از آیهی ۴؛ «... و قرآن را شمرده شمرده بخوان.»
۷) سورهی اسراء، آیهی ۱۰۶؛ «و قرآنى [باعظمت را] بخشبخش [بر تو] نازل کردیم تا آن را بهآرامى بر مردم بخوانى، و آن را بتدریج نازل کردیم.»
نقش قاری در خشوع مستمع
اگر چنانچه شما[قاریان قرآن] هدفتان در درجهی اوّل خودتان باشد، که خودتان تحت تاثیر قرار بگیرید، در درجهی بعد هدف این باشد که مخاطب تحت تاثیر قرار بگیرد ــ اگر این شد ــ آن وقت آن مستمع شما هم خشوع پیدا میکند. خشوع مستمع در مقابل قرآن، ناشی از نوع تلاوت شما است؛ شما وقتی خوب تلاوت میکنید ــ «خوب» به همین معنایی که عرض کردم ــ دل مستمعتان را خاشع میکنید. این خشوع خیلی چیز باارزش و مهمّی است؛ حالت ذکر پیدا میشود؛ اُذکُرُوا اللٰهَ ذِکرًا کَثیرًا * وَ سَبِّحوهُ بُکرَهً وَ اَصیلاً؛(۸) این تسبیح و این ذکر و این خشوعی که بر اثر تلاوت در دل شما به وجود میآید، این خیلی چیز باارزشی است، ما به این احتیاج داریم.
۸) سورهی احزاب، بخشی از آیهی ۴۱ و آیهی ۴۲؛ «... خدا را یاد کنید، یادی بسیار؛ و صبح و شام او را به پاکی بستایید.»
برای دریافت نسخه با کیفیت روی تصاویر کلیک کنید