روزه برای زن باردار
سوال1: زن بارداری هستم که ماه دوم بارداری ام مصادف با ماه رمضان شد، وظیفه من چیست؟
جواب: اگر می ترسید که روزه برای جنین یا خودتان ضرر داشته باشد، روزه واجب نیست ولی باید روزههایی را که نگرفته اید، قضا نمایید و بنابر احتیاط فدیه نیز بدهید.
روزه دختران نوجوان
سوال2: دخترم تازه به سن بلوغ رسیده و روزه گرفتن برای او ممکن نیست، وظیفه او چیست؟
جواب: واجب است که روزه بگیرد و ترک آن به صرف دشواری، ضعف جسمانی و مانند آن، جایز نیست مگر آنکه روزه برای او ضرر داشته یا تحمل آن با مشقت زیادی همراه باشد.
روزه گرفتن در سفر
سوال3: در چه صورتی می توانم هنگام سفر در ماه مبارک رمضان، از فیض روزه محروم نشوم؟
جواب: در صورتی که در وطن، روزه مستحبی را نذر کنید می توانید در سفر به آن نذر عمل کنید و روزه بگیرید اما روزه رمضان محسوب نشده و بعدا باید آن روز را قضا کنید.
استفاده از سرم و آمپول هنگام روزه داری
سوال4: حکم روزه نسبت به استفاده از موارد زیر چیست: سرم خوراکی، سرم تقویتی، آمپولی که در رگ تزریق می شود، آمپول عضلانی، آمپول تقویتی، آمپول آنتی بیوتیک، آمپول بی حسی، آمپول مسکّن؟
جواب: احتیاط واجب آن است که روزه دار از استعمال آمپول های تقویتی و آمپول هایی که به رگ تزریق می شود و همچنین انواع سِرُم ها خودداری کند ولی تزریق آمپول های غیر تقویتی در عضله مانند آنتی بیوتیک یا مسکِّن یا آمپول بی حسی و نیز دارویی که روی زخم ها و جراحت ها گذاشته می شود، اشکال ندارد.
مراجعه به دندانپزشک در حال روزه داری
سوال5: آیا روزه دار در ماه رمضان می تواند به دندانپزشک مراجعه کند؟
جواب: اگر چیزی از حلق پایین نرود اشکال ندارد، اما اگر در حال کار پزشک، آب بی اختیار و سهوا از حلق فرو برود بنابر احتیاط باید روزه را کامل کرده و بعدا آن را قضا کند، ولی اگر غیر از آب چیز دیگری بی اختیار پایین برود، روزه صحیح است.
تردید در قصد اقامت ده روز
سوال6: کسی که قصد دارد در محلی، ده روز اقامت کند ولی از قصد خود بر می گردد یا دچار تردید می شود؛ نسبت به نماز و روزه چه وظیفه ای دارد؟
جواب: اگر پیش از خواندن نماز چهار رکعتی ادائی، از قصدش منصرف شده یا مردد شود، باید نماز را شکسته بخواند و اگر روزه بوده است، در صورتی که بعد از اذان ظهر باشد روزه آن روز صحیح است، وگرنه صحیح نیست، اگر بعد از خواندن نماز چهار رکعتی منصرف شود، باید تا زمانی که در محل حضور دارد، نماز را کامل بخواند و روزه بگیرد.
چگونگی محقق شدن قصدِ اقامت ده روز
سوال7: مراد از روز در اقامت ده روز چیست؟ برای محقق شدن قصد ده روز، آیا همین که از طلوع خورشیدِ روز اول تا غروب خورشیدِ روز دهم بمانیم، کافی است یا باید تا روز یازدهم اقامت داشته باشیم؟
جواب: مراد از روز، فاصله بین طلوع و غروب خورشید است؛ اگر کسی بین طلوع و غروب خورشید وارد محل اقامت شود، باید قصد کند که ده شبانه روز (240 ساعت) در آنجا بماند اما اگر در فاصله غروب تا طلوع خورشید وارد محل شود، باید قصد کند که تا غروب روز دهم در آنجا اقامت داشته باشد.
افطار روزه به تصور ضرر
سوال8: در ابتدای تکلیف به توصیه پدر و مادرم و با تصور این که بنیه ضعیفی دارم و روزه برایم ضرر دارد، روزه ها را افطار کردم و تا ماه رمضان سال بعد هم قضا نکردم، آیا علاوه بر قضا کفاره هم بر عهده من می باشد؟
جواب: اگر مطمئن بودید یا حداقل می ترسیدید که روزه برای شما ضرر داشته باشد، کفاره عمد واجب نیست ولی باید قضای روزه ها را بگیرید و برای هر روز، کفاره تأخیر بپردازید (به ازای هر روز ۷۵۰ گرم گندم، آرد، نان، برنج یا سایر موادّ غذایی به فقیر بدهید).
شستشوی دهان برای روزه دار
سوال9: آیا گرداندن آب در دهان با اطمینان به اینکه آب فرو نمی رود، روزه را باطل می کند؟ اگر بی اختیار آب وارد حلق شود، روزه چه حکمی دارد؟
جواب: روزه را باطل نمی کند ولی اگر بی اختیار فرو رود، بنا بر احتیاط باید قضای آن روز را بگیرد؛ مگر این که در حال وضو برای نماز واجب، مضمضه کند که در این صورت روزه، صحیح است و قضا ندارد.
روزه گرفتن با وجود منع پزشک
سوال10: اگر پزشکی به جهت بیماری از گرفتن روزه منع کند، روزه گرفتن چه حکمی دارد؟
جواب: اگر از گفته پزشک امین، یقین یا اطمینان حاصل کند یا بترسد که روزه برایش ضرر داشته باشد، روزه واجب نیست، بلکه در مواردی حرام است.
استمرار نیت روزه
سوال11: اگر شخصی روزه واجب را نیت کند و سپس از نیت خود برگردد و بگوید روزه نمی گیرم، حکم روزه او چیست؟
جواب: در روزه واجب معین؛ مانند روزه ماه رمضان، واجب است نیت از طلوع فجر تا مغرب، استمرار داشته باشد؛ بنابراین اگر بین روز از نیت روزه برگردد و قصد ادامه روزه نداشته باشد، روزهاش باطل میشود و قصد دوباره برای ادامه روزه فایده ای ندارد؛ البته تا اذان مغرب باید از مبطلات روزه خودداری کند. ولی اگر بین روز مردد شود که روزه را ادامه دهد یا نه و یا تصمیم بگیرد یکی از مبطلات روزه را انجام دهد ولی آن را انجام ندهد، بنابر احتیاط واجب باید روزه را تمام کند و بعداً قضای آن را بگیرد.
ترک روزه به دلیل بیماری
سوال12: هنگام روزه گرفتن به دلیل افت قند خون در طول روز دچار سردرد میگرنی می شوم و ادامه روزه برایم مقدور نیست؛ آیا لازم است که روزه بگیرم تا زمانی که سردرد ها رخ دهد و بعد ادامه ندهم و یا از ابتدای روز می توانم روزه نگیرم؟
جواب: اگر بدانید یا احتمال عقلایی بدهید که روزه موجب بیماری یا تشدید یا افزایش طول آن می شود، روزه واجب نیست و از ابتدای روز می توانید روزه نگیرید ولی در صورتی که تا ماه رمضان بعد بتوانید باید قضای آن را بگیرید.
خلال دندان برای روزه
سوال13: آیا روزی که قصد داریم روزه بگیریم باید قبل از اذان صبح دندانها را خلال کنیم؟
جواب: اگر بدانید که در صورت خلال نکردن یا مسواک نزدن یا مانند آن، در هنگام روزه غذای بین دندانها از گلو فرو می رود، باید برای رفع غذای بین دندانها اقدام کنید و اگر کاری نکنید و در بین روز غذا فرو رود، روزه باطل می شود.